
ปวดหัวไมเกรนขณะมีประจำเดือน ทำอย่างไรดี![]()
ผู้หญิงเราถึง 1 ใน 4 ที่เป็นไมเกรนในขณะมีประจำเดือน โดยทั่วไป หมอจะแนะนำให้ผู้ป่วยที่เป็นไมเกรน ให้พกยาไว้ในกระเป๋าถือ เพื่อหยิบได้สะดวก ทันที ถ้ามีอาการปวดหัว โดยเฉพาะขณะมีประจำเดือน และพยายามหลีกเลี่ยงปัจจัยกระตุ้น เช่น แสง ความร้อน อดนอน ในช่วงใกล้มีประจำเดือน ![]()
อย่างไรก็ดีมีคนไข้กลุ่มหนึ่งที่เป็น menstrual migraine ที่รุนแรงมาก คือ ปวดหัวไมเกรนเฉพาะช่วงวันมีประจำเดือนเท่านั้น และประจำเดือนมาตรงวัน และขณะปวดไมเกรนก็กิน acute attack treatment ไม่ดีขึ้น สามารถเลือกกินยาเพื่อป้องกันได้ค่ะ โดยขอแบ่งทางเลือกการรักษา เป็น 4 ทาง
กิน triptan ตามที่แนะนำใน american headache society เป็น level of evidence แบบ A คือ frovatriptan เนื่องจาก เป็น triptan แบบมี half life ยาว และมี RCT รับรอง แต่ frovatriptan หายากในไทยค่ะ แป่ว…
ก็แนะนำกิน eletriptan(40) 0.5 เม็ด วันละ 2 ครั้ง หรือ sumatriptan(50) 0.5 เม็ด วันละ 3 ครั้งแทนได้ค่ะ โดยกินตั้งแต่ก่อนวันมีประจำเดือน 2 วัน กินไปเรื่อยๆรวม 6 วัน ซึ่งทั้งสองตัวนี้ก็มี open study ว่าได้ผล ลดได้ประมาณครึ่งหนึ่ง อย่างไรก็ดีห้ามใช้ในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดหัวใจ และ ถ้ามี breakthrough migraine ระหว่างกิน prophylaxis ก็ให้ใช้ NSAID แทน triptan
กิน NSAID ตัวที่มี evidence based ในการรักษาบ้าง เช่น naproxen 550 mg วันละ 2 ครั้ง, mefanemic acid 500 mg วันละ 3 ครั้ง scheudule เริ่มยาและระยะเวลากินยา เหมือนกับ triptan แต่ต้องระวังผลข้างเคียงเช่น ตับ ไต กระเพาะ ด้วย
ปรับเปลี่ยนยาคุม ถ้ามีการใช้ยาคุมกำเนิดอยู่ค่ะ โดยพิจารณาลดปริมาณเอสโตรเจนที่มีในยาคุมค่ะ ควรเลือกที่มีปริมาณฮอร์โมนเอสโตรเจนต่ำ คือ <20 ug/วัน ยี่ห้อที่มี เช่น minidoz หรือเลือกใช้ progestin only pills ในการคุมกำเนิดเลยก็ได้ค่ะ อย่างไรก็ดีควรปรึกษาสูติแพทย์ก่อนปรับยาคุมค่ะ เพราะข้อบ่งชี้ใช้ยาคุมของผู้ป่วยแต่ละท่านอาจไม่เหมือนกัน
อื่นๆ เช่น กิน oral magnesium 360 mg/day เริ่มวันที่ 15 ของรอบเดือน จนถึงเริ่มมีเมนส์หรือกิน topiramate แบบ prophylaxis ขนาดเริ่มต้นที่ 25 mg ต่อวัน กินทุกเดือน อย่างไรก็ตามวิธีหลังสุดกินยานานกว่าและดูมีผลข้างเคียงมากกว่าค่ะ แต่การกิน topiramate ก็มีข้อดีในแง่ถ้าคนไข้ปวดหัวไมเกรนจากอย่างอื่น topiramate ก็ป้องกันได้ และถ้ามีปัญหาอื่น เช่น medication overuse headache topiramateก็เป็นทางเลือกที่ดีค่ะ
ไม่ว่าจะใช้วิธีไหน หมอก็แนะนำว่าควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทางโรคระบบประสาท ก่อนกินยาป้องกันไมเกรนนะคะ![]()
